ArchAbroad

huy learns to write | huy tập viết

Quả Táo Hình Vuông Hay Hình Tròn?

18623610_10212988992830621_5539026299467182277_o

Thời gian gần đây nhiều người nhắc đến Cổng chào tỉnh Quảng Ninh. Không bàn về chi phí của công trình, mình muốn nói vài điểm về thẩm mỹ. Nhìn chung công chúng khen thì ít mà chê thì nhiều. Nhiều người, trong đó có những trí thức tôi biết cũng không tiếc lời phê phán. Người thì nói nó như “giàn mướp, đống sắt vụn,” người chê nó “không uy nghi,” người không có tính từ cụ thể thì quy luôn là “chẳng đâu vào đâu.”

Những nhận xét này làm tôi nhớ tới một cổng chào ở Pháp cũng từng bị chê tương tự. Cổng này khi công bố thiết kế và khánh thành thì bị gọi bằng những từ như “trông như con hươu cao cổ, con quái vật kim loại thô kệch.” Rất nhiều trí thức nổi tiếng Pháp thời đó như Guy de Maupassant hay Alexandre Dumas kịch liệt phản đối. Maupassant ghét công trình tới mức luôn ăn trưa dưới chân nó vì đây là địa điểm duy nhất ở Paris ông không phải nhìn thấy “bộ xương khổng lồ khốn nạn.” Bộ xương khốn nạn còn có tên chính thức là Tháp Eiffel mà bây giờ chẳng ai tới Paris lại không có vài pô ảnh chụp cùng.

Nói như vậy không phải tôi khẳng định Cổng chào tỉnh Quảng Ninh sẽ như Tháp Eiffel, mà cũng có thể lắm, mà thôi cũng không chắc, mà thôi cái đấy không quan trọng. Cái tôi muốn bàn ở đây là cách tiếp nhận những luồng tư tưởng mới ở Việt Nam, đặc biệt là trong kiến trúc.

Mỗi người sẽ có quan điểm khác nhau, xấu đẹp tranh cãi không biết tới khi nào mới hết vì đây là vấn đề chủ quan. Công chúng ở đâu cũng vậy, bao giờ cũng phản ứng trước khi hiểu rõ một vấn đề. Nhiều người chê cái cổng chào không đẹp, không truyền thống, “chẳng đâu vào đâu” nhưng cũng không nói được một cái cổng chào thì nó nên thế nào. Hình thức kiến trúc gần nhất ở Việt Nam là những cái cổng làng. Nhưng cổng làng ở Việt Nam dựng lên với quy mô cho đường đất vào thôn và để người đi bộ hoặc đi xe bò chiêm ngưỡng. Một cái cổng chào dựng lên ở đường cao tốc mấy làn, tốc độ xe cỡ 80km/h thì phải làm thế nào?

Tôi thì chưa có dịp thăm quan cổng chào Quảng Ninh nhưng cứ hình dung là đi xe qua không gian này, những vệt bóng của thanh sắt cứ đổ vào cửa kính xe rồi trôi đi theo nhịp điệu thì cũng rất hay. Buổi tối khi nhìn từ xa thì thấy một khối sáng mờ mờ đánh dấu là đã tới địa bàn tỉnh rồi tạo cho người ta cảm giác về vị trí, không gian rất rõ ràng. Nó cũng giống như ngày xưa người đi xa về đã thấy cái cổng hay cây đa đầu làng là biết về tới nhà.

Tất nhiên, không phải ai cũng học thiết kế, kiến trúc để hiểu được những điều đó. Nhưng thay vì phản xạ tự nhiên là chỉ trích thì nếu đi sâu tìm hiểu có lẽ ta lại nhìn thấy sự vật, sự việc ở một góc khác hay hơn. Kiến trúc Việt Nam rất cần những góc nhìn mới như vậy, không phải cái gì mới cũng là hay nhưng nếu cứ bám mãi vào những cái cổng làng thì bao giờ mới thoát ra được?

Ngày còn học cấp 3, có chú tới nhà tôi chơi thấy bài vẽ tĩnh vật quả táo của mình liền khen: “Đấy, vẽ quả táo phải ra quả táo như thế, chứ cứ vẽ quả táo mà lại còn hình vuông như cái tay Picasso là không được.” Tôi thấy nhìn chung câu nói đấy tóm gọn nhận thức của phần đông công chúng về nghệ thuật và cả kiến trúc. Người Việt Nam rất ít khi dám chấp nhận cái mới. Cái đó cũng là quyền của mỗi người, không thể chỉ trích được. Chỉ có câu hỏi đặt ra là “Chúng ta muốn đi xe bò hay đi xe hơi? Chúng ta nhất định cứ quanh quẩn ở cái cổng làng hay chúng ta dám đi xa? Chúng ta cứ nhất định quả táo phải hình tròn hay chúng ta dám nghĩ quả táo cũng có thể hình vuông?”

Nhật Huy

23/05/2017

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on May 24, 2017 by in huy's eyes, Uncategorized.

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 524 other followers

Follow ArchAbroad on WordPress.com
May 2017
M T W T F S S
« Jun   Sep »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

Archives

Categories

Blog Stats

  • 14,984 hits
%d bloggers like this: