ArchAbroad

studying architecture abroad | du hoc kien truc

Ngày Tưởng Niệm

P1170782

Hai người dân Mỹ ngồi trước mộ người thân ở nghĩa trang quốc gia Hoa Kỳ tại Marion, Indiana. Ảnh: Nhật Huy, 2016

Mùa hè năm 2015 khi đáp chuyến bay từ Indiana tới Montana tôi đã có dịp quan sát cách người Mỹ thực hành đạo lý uống nước nhớ nguồn. Đó là khi chuẩn bị tới giờ bay, hành khách bắt đầu xếp hàng từ phòng chờ để lên máy bay. Theo thông lệ, những người có vé hạng thương gia sẽ được lên máy bay trước rồi những người có vé phổ thông lần lượt lên theo thứ tự nhóm vé của mình. Hôm đó là một ngày đặc biệt, nhân viên hãng hàngkhông đã ưu tiên những người là quân nhân, cựu chiến binh lên trước vì hôm đó nước Mỹ đang kỉ niệm Memorial Day (tạm dịch Ngày Tưởng Niệm). Tôi đã nghe về Memorial Day từ trước đó nhưng những hoạt động ngoài lề lại thường gây chú ý hơn. Vì tôi ở Indiana nên mỗi dịp lễ này mọi người thường nói đến ăn uống, đi picnic, đi biển hay đi coi đua xe. Indianapolis, thủ phủ của Indiana, có tổ chức cuộc đua xe Indy 500 nổi tiếng cả nước Mỹ vào mỗi dịp Memoridal Day.
Memorial Day là một ngày lễ liên bang của Hoa Kỳ để tưởng nhớ tất cả những người đã ngã xuống khi phục vụ trong các lực lượng vũ trang. Nước Mỹ có 11 ngày lễ liên bang thì có 2 ngày để vinh danh giới quân nhân là Ngày Cựu Chiến Binh (Veteran’s Day) vinh danh tất cả những người đã từng chiến đấu cho nước Mỹ và Memorial Day để vinh danh những người đã ngã xuống. Vào ngày này, người dân Mỹ thường tới các nghĩa trang quốc gia hoặc tới nơi chôn cất thành viên trong gia đình mình đã hi sinh để đặt hoa và cắm quốc kì lên mộ. Các hoạt động kỉ niệm cũng diễn ra ở khắp nơi trên khắp nước Mỹ. Theo truyền thống có từ nhiều năm, Tổng thống Mỹ cũng tới nghĩa trang quốc gia ở Arlington, Virginia để đặt hoa, thăm hỏi cựu quân nhân và phát biểu với công chúng Mỹ về tầm quan trọng của việc tưởng nhớ những người đã ngã xuống.
Ý tưởng về một ngày lễ dành riêng cho liệt sĩ không đến từ chính quyền Mỹ mà từ chính những người dân. Nguồn gốc của ngày này còn nhiều tranh cãi nhưng giới sử gia đồng ý rằng nó được khởi phát từ sau cuộc Nội Chiến Mỹ (1861-1865). Sau cuộc chiến, vào năm 1866, một nhóm các nhà hoạt động nữ giới ở Columbus, Georgia quyết định sẽ ấn định một ngày để đi thăm và trang trí mộ của những người đã hy sinh trong cuộc nội chiến. Ban đầu hành động này chỉ hướng tới mộ của những người lính miền Nam nhưng khi thấy mộ của những người miền Bắc không được chăm sóc, họ đã quyết định đặt hoa ở mộ của tất cả những người đã ngã xuống ở bất kể họ chiến đấu cho bên nào. Ý tưởng này được những người thắng cuộc miền Bắc học tập và dần dần trở nên phổ biến trên cả nước Mỹ. Memorial Day cũng được tổ chức kỉ niệm tại Gettysburg, nơi diễn ra trận chiến đẫm máu nhất của cuộc nội chiến chỉ 3 năm sau khi chiến tranh kết thúc. Năm 1913, cựu chiến binh của cả hai miền đã cùng tập hợp tại Gettysburg để cùng nhau tưởng nhớ những người đã ngã xuống trong trận chiến lịch sử này. Memorial Day chính thức được công nhận là ngày lễ liên bang (ngày Thứ Hai cuối cùng của tháng 5) bởi một đạo luật năm 1967.
P1170762

Nghĩa trang quốc gia Hoa Kỳ ở Marion, Indiana. Ảnh: Nhật Huy, 2016

Quan sát và tìm hiểu cách người dân và chính quyền Mỹ tri ân quân đội của họ và những người đã ngã xuống mang lại cho tôi nhiều bài học. Các Tổng thống Mỹ trong các bài phát biểu trước Quốc hội hằng năm (State Of The Union) đều dành những lời tốt đẹp nhất cho các quân nhân. Cương lĩnh tranh cử của các ứng cử viên tổng thống không bao giờ thiếu phần cải thiện chính sách cho các cựu binh. Mỗi khi đi công du nước ngoài, các TT Mỹ đều dành thời gian thăm các căn cứ quân sự để động viên tinh thần chiến sĩ. Ở Việt Nam thay vì chọn ngày 27-7 là ngày nghỉ nhưng thì chúng ta lại chọn ngày Giỗ tổ Hùng Vương. Nhiều người dân bình thường đã ra thăm Trường Sa. Mặc dù nhấn mạnh tầm quan trọng chủ quyền biển đảo nhưng hình như chưa có lãnh đạo cao cấp nào của Việt Nam cất công ra tận nơi động viên những người đứng ở đứng ở đầu sóng ngọn gió bảo vệ chủ quyền đất nước. Thế hệ trẻ Việt Nam hình như cũng dần trở nên vô tâm với thế hệ đi trước đã hy sinh để mang lại hoà bình cho mình. Dù cho cuộc chiến có ý nghĩa thế nào, dù cho họ ở bên nào thì những người đã cầm súng đứng lên đều vì một lý tưởng chung là bảo vệ đồng bào mình.
Bài học sâu sắc nhất đối với tôi là bài học về sự hoà giải. Truyền thống Memorial Day ở Mỹ đã bắt đầu ngay sau cuộc nội chiến kết thúc và lại bắt nguồn từ phía miền Nam, tức là bên thua cuộc nhưng đã không gặp sự cản trở nào từ chính quyền. Ngược lại những người thắng cuộc miền Bắc đã học tập truyền thống này và thống nhất chung cho cả hai bên. Sau cuộc Nội chiến Hoa Kỳ, tuy có những phân biệt đối xử không thể tránh khỏi nhưng nhìn chung quân đội và tướng lĩnh miền Nam không bị bắt giữ hay trừng phạt. Sau cuộc chiến Việt Nam, hàng nghìn người miền Nam đã bị giam giữ không có thời hạn, không qua xét xử, có người bị giam tới mười mấy năm, nhiều người thì không bao giờ có cơ hội đoàn tụ với gia đình.
Ai cũng hiểu rằng quy luật của một cuộc chiến bao giờ cũng là bên thắng cuộc luôn tự cho mình quyền định đoạn bên thua cuộc. Nhưng sự nhân văn của một đất nước, một dân tộc cũng thể hiện qua việc bên thua cuộc được đối xử như thế nào.
Nhật Huy
30/05/2016
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on May 31, 2016 by in americA, Observation.

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Join 520 other followers

Follow ArchAbroad on WordPress.com
May 2016
M T W T F S S
« Apr   Jun »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Archives

Categories

Blog Stats

  • 13,864 hits
%d bloggers like this: